VUI BUỒN ĐẠI HỘI NHÀ VĂN KHÓA VIII

By

VUI BUỒN ĐẠI HỘI NHÀ VĂN KHÓA VIII
            Phát hiện đề cử nhân sự. (Bầu cử lần 1).

Nhà thơ Hữu Thỉnh thông qua số lượng và nhân sự Ban kiểm phiếu trước khi phát phiếu phát hiện nhân sự. 54 người tất cả. (Danh sách cũng đã được các trang khác đưa đầy đủ họ và tên). Tôi cũng có chân trong ban "mực thước" này. He he. Chỉ có điều tôi sinh hoạt bên Chi hội  nhà văn Quân đội nhưng khi đọc tên trong ban kiểm phiếu tôi là người Chi hội nhà văn Công an. Cũng chả sao. Xã hội mình hiện tại ối cái nhầm nhọt. Có người còn nhầm cả vợ người thành vợ mình mà có sao đâu thậm chí còn nhầm tài sản của tập thể thành của riêng nữa cơ. Khi ra bàn uống nước gặp nhà văn Ngôn Vĩnh nguyên Tổng biên tập tờ Công an nhân dân. Nhà văn Ngôn Vĩnh thì tôi đã đọc sách của anh từ lâu lẩu lầu lâu rồi. Truyện của anh đọc khoái lắm. Nhất là những cuốn anh viết có nội dung về đồng bào dân tộc. Nhà văn Ngôn Vĩnh cười bảo;

- Khương là nhà văn trong ban kiểm phiếu đại diện cho bên Chi hội nhà văn Công an đấy nhá.

Tôi cười nói vui với nhà văn Ngôn Vĩnh.

- Thì em nguyên là lính công an đấy chứ. Các anh ngày xưa thấy em nhỏ bé xinh xắn nên để em sang bên biên phòng mà.

Anh vỗ vai tôi cười chia sẻ.

More...

VUI BUỒN ĐẠI HỘI NHÀ VĂN KHÓA VIII

By

VUI BUỒN ĐẠI HỘI NHÀ VĂN KHÓA VIII

Ngày mồng 5/8.

Trước giờ bầu cử.

Sáng ra khi gà mẹ lục cục dẫn con xuống chuồng thì tôi chạy xe qua bên phường Bạch Đằng để đón nhà thơ Nguyễn Xuân Thái. 2 anh em làm bát bún chân giò (không dám uống rượu) rồi chạy đến Hội trường Học viện chính trị hành chính quốc gia. Đi sớm để tránh tắc đường và đỡ nắng. Hà Nội dân số tăng theo cơ học đến chóng mặt. Ra khỏi ngõ là đã chạm mặt người. Khu trung tâm Hà Nội chỉ có người và người.  

Đúng 8 giờ sáng ngày mồng 5/8 Đại hội nội bộ nhà văn khai mạc.

More...

VUI BUỒN ĐẠI HỘI NHÀ VĂN KHÓA VIII

By

VUI BUỒN ĐẠI HỘI NHÀ VĂN KHÓA VIII
       2. TRONG ĐẠI HỘI

Chiều mồng 4/8.

Hội Nhà văn tổ chức Hội nghị đảng viên. Mặc dù nhà thơ Nguyễn Xuân Thái có xe của chi Hội Nhà văn Công an đón nhưng anh bảo chạy xe máy cho "cơ động". Thế là anh Thái và tôi cùng chiếc NOVO đời đầu uống xăng như uống nước lên đường từ 40a Hàng Bài đi đến địa điểm tổ chức hội nghị ở Học viện chính trị hành chính quốc gia (Trước đây nó có tên là Học viện Chính trị Hồ Chí Minh).

Trên đường đi 2 anh em tôi gặp xe của các đoàn nhà văn từ các địa điểm nghỉ có xe công an dẫn đường đến đây. Khi hai anh em tôi đến cổng Học viện chính trị hành chính quốc gia đã thấy có một số nhà văn đến rồi. Ngoài cổng có mấy đồng chí cảnh sát đi đi lại lại để hướng dẫn chỗ gửi xe đậu xe.

Nhận vé gửi xe xong tôi và nhà thơ Nguyễn Xuân Thái dung dăng dung dẻ đi vào. Vừa đến chân tượng Bác ở cửa hội trường thì tôi nhận thấy nhà văn Hồ Tĩnh Tâm ở Vĩnh Long vai vẫn quàng ba lô đi vào. Nhà văn Hồ Tĩnh Tâm trông vẫn phong trần với bộ râu quai nón chậm cạo lơ mơ bạc. Kéo nhau chụp được mấy kiểu ảnh với nhà văn Đào Thắng nhà thơ Nguyễn Thúy Quỳnh (Thái Nguyên) nhà văn Đỗ Bích Thúy thì lại chạy đến bắt tay và chào hỏi mấy anh em khác. Tôi cứ nghĩ mình ở Hà Nội anh em bạn bè ở địa phương khi đi công tác ở địa phương đều được anh em lo toan rất chu tất. Khi anh em lên đây mọi thứ đã được hội lo cho rồi tôi chỉ có mỗi việc qua chào mà không làm được thì thật thất lễ. Nhà văn là người quảng giao dễ tính dễ nết nhưng lại cũng là người rất hay cả nghĩ. Lời chào cao hơn mâm cỗ. Nhìn thấy nhau chí ít cũng phải chào nhau lấy một câu. Cứ như thế cả tiếng đồng hồ tôi chỉ có đi bắt tay và cùng bạn bè chụp ảnh để làm kỷ niệm.

More...

VUI BUỒN ĐẠI HỘI NHÀ VĂN KHÓA VIII

By

VUI BUỒN ĐẠI HỘI NHÀ VĂN LẦN THỨ VIII

Tôi cũng đã định viết những gì diễn ra trước trong và sau Đại hội Nhà văn. Rồi công việc dồn đến. Lại nghĩ cũng có nhiều người viết rồi. Thôi.

Để làm kỷ niệm một quãng đời và cũng là để được nói những gì đã thấy đã nghe. Thế là tôi lại viết. Trước trong và sau Đại hội Nhà văn lần thứ VIII trong tôi có cả vui buồn và lo lắng về nghiệp viết.

1. TRƯỚC ĐẠI HỘI

Trước năm 2000 khi tôi còn đang công tác trên Học viện Biên phòng vì là dân tuyên huấn thường phải nói chuyện thời sự theo quy định của quân đội cho cán bộ trong Học viện. Một chủ đề luôn được mọi người quan tâm là đời sống sinh hoạt của giới văn nghệ sĩ nhất là đời sống sinh hoạt hội của những người cầm bút. Cũng vì thế mà các Đại hội Nhà văn khóa IV V VI VII tôi đều là người được trung tâm thông tin cung cấp các diễn biến của Đại hội. Những lần như thế rất được mọi người chú ý. Dù trong các Đại hội đó có chuyện nọ chuyện kia xảy ra song trong con mắt và suy nghĩ của mọi người nhà văn là một cái gì đó rất cao cả và thiêng liêng rất đáng nể trọng. Năm 2000 tôi được trên điều về làm báo và rồi trở thành hội viên của Hội. Thật may Đại hội Nhà văn lần thứ VIII đại hội toàn thể tôi không chỉ là người chỉ được nghe phổ biến "nói lại" của các diễn giả khác mà trực tiếp được dự.  

More...

"ĐI CHƠI" CANH HÁT GIAO DUYÊN

By

 "ĐI CHƠI" CANH HÁT GIAO DUYÊN


Lù Pò Khương


        Tại Abu Dhabi thủ đô của Tiểu vương quốc Ả rập thống nhất vào lúc 19h55 ngày 30/9/2009 theo giờ Việt Nam trong kỳ họp thứ 4 Quan họ Bắc Ninh được Ủy ban Liên Chính phủ Công ước UNESCO Bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể long trọng công bố là Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Cứ rùi rắng mãi rồi tôi cũng đi được theo lời mời của anh bạn làm ở Sở Văn hóa thể thao và du lịch Bắc Ninh để làm canh hát. Canh hát cho tôi biết thế nào là "ánh mắt dao cau" thế nào là "vang rền nền nảy" của duyên người quan họ cái  mà quan họ vượt qua 111 hồ sơ của 34 quốc gia để trở thành Di sản văn hóa phi vật thể của cả nhân loại.

* TRUYỀN THUYẾT LÀNG DIỀM.

Theo giới thiệu của anh bạn dân gốc Bắc Ninh tôi gặp liền anh Nguyễn Đức Dũng người chính quê làng Diềm xã Hòa Long nơi thủy tổ của các làng quan họ hiện nay. Anh Dũng đi hát từ khi 16 tuổi. Như vậy bấm đốt ngón tay anh Dũng đã có 21 năm theo nghiệp tổ.

More...

HÀNH TRÌNH TÌM LẠI...

By

HÀNH TRÌNH TÌM LẠI TỘC NGƯỜI LA HỦ Ở TÂY BẮC MƯỜNG TÈ LAI CHÂU

Lo cho dân có nhà lo cho dân cái ăn lo cho dân cái chữ. Nhưng làm sao để xoá đói giảm nghèo có cuộc sống ổn định bền vững? Nếu không những triền núi kia những cánh rừng kia lại kéo người dân ra đi. Thói quen ngàn đời lang thang du canh du cư trên các triền núi của người dân liệu có kéo tộc người trở lại với lối sống xưa? Rồi nơi thăm thẳm của núi của rừng ấy nơi giữa những cánh rừng nguyên sinh khi có dân về có điện có đường có trường có trạm liệu những cánh rừng nguyên sinh có còn? Rồi rất nhiều rất nhiều chuyện khác nữa về mối quan hệ giữa các tộc người này với tộc người khác mà không ai có thể nói trước. Vẫn còn nguyên đó những nỗi lo...

5 - CÒN ĐÓ NHỮNG NỖI LO

Ngồi tính sơ sơ nếu làm xong và hoàn tất các công việc cho sự ra đời của các bản tộc người La Hủ theo như dự thảo kế hoạch của BĐBP Lai Châu thì kinh phí phải cần tới cả vài ba chục tỷ đồng. Tiền có lẽ cũng là vấn đề quan trọng nhưng được sự ủng hộ của các doanh nghiệp các nhà hảo tâm có sự quan tâm của Đảng Nhà nước và sự quyết tâm của Bộ Tư lệnh BĐBP cùng tấm lòng của người lính biên phòng Lai Châu chắc cũng sẽ giải quyết được. Nhà có thể trong năm nay làm xong theo đúng kế hoạch.  Nhưng từ những thực tế của chuyến đi cùng đoàn công tác tìm đất dựng nhà cho đồng bào những điều "mục sở thị" được nghe được nhìn được sống thì quả là còn quá nhiều ... nan giải.

More...

HÀNH TRÌNH TÌM LẠI...

By

HÀNH TRÌNH TÌM LẠI TỘC NGƯỜI LA HỦ Ở TÂY BẮC MƯỜNG TÈ LAI CHÂU

Khi trao đổi với chúng tôi Phó giáo sư Tiến sĩ Đại tá Trần Hữu Phúc Chỉ huy trưởng BĐBP Lai Châu phấn khởi: "Theo Đề án phát triển kinh tế xã hội và giữ gìn an ninh trật tự trong tộc người La Hủ ở Thu Lũm của Bộ chỉ huy BĐBP Lai Châu đã được Bộ Tư lệnh BĐBP phê duyệt. Từ tháng 6 cho đến tháng 11 năm 2009 BĐBP Lai Châu sẽ làm xong 41 căn nhà cho đồng bào tộc người La Hủ ở Thu Lũm. Khi đã thành bản rồi BĐBP sẽ triển khai việc tổ chức dựng trường tổ chức lớp học hướng dẫn làm lúa nước mở đường dựng trạm. Kinh phí để làm một căn nhà cho dân ước tính khoảng 15 - 20 triệu đồng. Nếu làm xong kinh phí vật liệu xây dựng khoảng 800 triệu đến trên dưới 1 tỷ đồng. Kinh phí trên cung cấp được bao nhiêu còn lại anh em cán bộ chiến sĩ đóng góp. Vất vả khó khăn còn nhiều nhưng nhà báo cứ yên tâm. Tháng 11 này mời các anh lên lại Là Xi".

4 - KHỞI THUỶ CHO CUỘC SỐNG MỚI

Đứng trước những vấn đề của tộc người La Hủ ở Mường Tè Lai Châu Đảng Nhà nước và Chính phủ cũng đã có nhiều chính sách ưu đãi để làm sao không những bảo tồn mà còn từng bước xoá đói giảm nghèo đưa được tộc người này về với cộng đồng. Theo anh Nguyễn Tiến Ngọc Đồn trưởng đồn Biên phòng Thu Lũm cho biết hiện nay Nhà nước cung cấp bình quân đầu người 10kg gạo/ tháng. Cứ đến ngày cấp gạo các hộ đưa người về Uỷ ban nhân dân xã. Trên cơ sở số khẩu của từng hộ Uỷ ban nhân dân xã sẽ cấp đủ số lượng gạo cho dân.

More...

HÀNH TRÌNH TÌM LẠI...

By

HÀNH TRÌNH TÌM LẠI TỘC NGƯỜI LA HỦ Ở TÂY BẮC MƯỜNG TÈ LAI CHÂU

Theo báo cáo khảo sát của đồn Biên phòng Thu Lũm hiện tại trên địa bàn xã Thu Lũm có 41 hộ với 212 khẩu chia làm 4 chòm. Chòm 1 Á Mú Cồ có 12 hộ 56 khẩu. Chòm 2 The La Cồ có 12 hộ 59 khẩu. Chòm 3 Ná Xuý Cò có 8 hộ 47 khẩu. Chòm 4 Phà Nhí Ló Po có 9 hộ 50 khẩu. Báo cáo là thế nhưng thực tế ngay chòm The La Cồ nơi đoàn tiền trạm đặt "đại bản doanh" để dựng nhà cho dân cũng chỉ có 5 hộ còn các hộ khác trong chòm gần cũng một ngày đường đi bộ xa phải 2 ngày mới tới nơi. Ấy là thời gian khoảng cách đi của đồng bào. Nhìn lên các hộ tộc người cứ lẩn khuất trong mây lưng chừng trời.

3 - CHÒM NGƯỜI LA HỦ Ở THE LA CỒ

Là Xi tiếng Hà Nhì nghĩa là gì cả đoàn không ai biết. Hỏi các gia đình La Hủ ở đây cũng lắc đầu. Gặng hỏi mãi cũng chỉ nhận được một câu cửa miệng: Mạc khư nhạ. Mạc khư nhạ. Không biết. Không biết. Còn anh em trong đoàn giải thích Là Xi có nghĩa là...Là Xi. Nơi đầu nguồn của con suối Là Xi trên dãy A Ma Cồ. Thế cụm từ The La Cồ nơi có chòm 5 hộ tộc người La Hủ đang sinh sống có nghĩa như thế nào. Lại: "Mạc khư nhạ". Thôi thì cứ hiểu đây là vùng đất sâu nhất xa nhất hẻo lánh nhất của vùng đất phía Tây Bắc của huyện Mường Tè Lai Châu.

More...

HÀNH TRÌNH TÌM LẠI....

By

HÀNH TRÌNH TÌM LẠI TỘC NGƯỜI LA HỦ Ở TÂY BẮC MƯỜNG TÈ LAI CHÂU.

Trời lất phất mưa. Một mùa mưa lũ ở Mường Tè Lai Châu lại bắt đầu. Tôi và nhà thơ Đỗ Hoàng hăm hở theo đoàn tiền trạm gồm 16 sĩ quan chiến sĩ Bộ đội Biên phòng Lai Châu nhằm hướng đỉnh A Ma Cồ dấn bước. Nơi có 5 hộ tộc người La Hủ đang sinh sống bên lưng chừng núi. Chòm The La Cồ sẽ là điểm tập kết của đoàn để tìm đất dựng nhà cho dân. Một hành trình đi tìm lại tộc người La Hủ để đưa đồng bào về với cộng đồng và xã hội.

2 - TÌM TỘC NGƯỜI LA HỦ Ở LÀ XI

Sáng ra khi sương còn la đà bay ngang mặt người Trung tá Nguyễn Tiến Ngọc Đồn trưởng đồn Biên phòng Thu Lũm đã cho triệu tập quân số anh em trong đoàn đi tiền trạm làm nhiệm vụ tìm đất dựng nhà cho bà con La Hủ ở Là Xi. Sau khi kiểm tra xong anh Ngọc gọi Thượng uý Lù Văn Biên sĩ quan báo vụ và Thiếu uý Khoàng Thanh Bình ra một góc nói nhỏ. Sau này khi đã vượt qua con suối đang mùa lũ trải qua 5 con dốc 4 đỉnh núi cao trên dưới 2000m ngồi vui bên chén trà giữa rừng sâu nơi đầu nguồn con suối Là Xi tôi hỏi. Lù Văn Biên và Khoàng Thanh Bình cho biết Nguyễn Tiến Ngọc giao nhiệm vụ cho Biên và Bình đi bảo vệ và đảm bảo an toàn cho tôi và nhà thơ Đỗ Hoàng. Chả là năm 2006 cũng vào đốt thời gan này mùa mưa lũ ở Lai Châu Nghệ sĩ ưu tú Đạo diễn quay phim Trung tá Nguyễn Xuân Nghiệp của Điện ảnh Quân đội khi rút từ trong Ka Lăng ra thị trấn Mường Tè chẳng may gặp lũ đã hy sinh. 
           

            

More...

HÀNH TRÌNH TÌM LẠI TỘC NGƯỜI...

By

HÀNH TRÌNH TÌM LẠI TỘC NGƯỜI LA HỦ Ở TÂY BẮC MƯỜNG TÈ LAI CHÂU

Lù Pò Khương

 Được tin Bộ đội Biên phòng Lai Châu sau khi làm xong 18 căn hộ ở Hà Xi - Hà Nê mở chiến dịch làm nhà lập bản dựng trường mở đường cho tất cả các hộ tộc người La Hủ. Biết là bắt đầu mùa mưa tôi rủ mãi mới được nhà thơ Đỗ Hoàng Biên tập thơ của Tạp chí Hội nhà văn làm hành trình ngược núi Tây Bắc lên với tộc người mà nghe phong thanh đời sống còn phụ thuộc nhiều vào hoa trái và củ rừng. Một hành trình mà tôi và thi sĩ Đỗ Hoàng cùng 16 cán bộ chiến sĩ của BĐBP đi tìm lại tộc người La Hủ ở Tây Bắc Mường Tè Lai Châu. Nơi ngửa mặt chỉ thấy núi là núi cúi mặt chỉ thấy vực và vực bốn xung quanh là rừng nguyên sinh tôi đã được cùng ăn cùng ở một ngày hai đêm với đồng bào của tộc người La Hủ và những người lính biên phòng đi "mở đất" dựng nhà cho dân. Một hành trình của con người tìm đến với con người.

•1-      BÁO ĐỘNG ĐỎ VỀ MỘT TỘC NGƯỜI.

Trước khi đi theo đoàn công tác tiền trạm tìm đất dựng nhà lập bản của BĐBP Lai Châu tôi có vào tra cứu trên mạng "gu gờ" để tìm chút thông tin về tộc người La Hủ làm vốn liếng. Những thông tin trên trang này cũng rất sơ lược chỉ đọc 3 đến 5 phút là hết. Tôi điện cho anh bạn vong niên nguyên là dân trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn. Sau khi nghe tôi trình bày anh đem đến cho tôi cuốn sách Dân tộc học đại cương.

Theo cuốn sách Dân tộc học đại cương do Nhà xuất bản Giáo dục ấn hành vào năm 1997 của nhóm tác giả Lê Sĩ Giáo (chủ biên) Hoàng Lương Lâm Bá Nam Lê Ngọc Thắng biên soạn tộc người La Hủ chỉ có ở Lai Châu. Tộc người La Hủ còn có tên gọi khác: Người Khù Xung người Cò Xung người Khả Quy. Nhưng theo ngôn ngữ của các dân tộc Hà Nhì Mông Dao sống trong khu vực Tây Bắc huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu thường nôm na gọi tộc người La Hủ là người Khổ Sung người Lá vàng. Ngoài các tên gọi trên tộc người La Hủ còn có các tên gọi: người Cọ Lá vàng người Cọ Sọ người Nê Thú.

More...