TRƯỚC SÔNG TIỀN MÙA NƯỚC ĐỎ

By

BÀI THƠ TÔI YÊU THÍCH  


TRƯỚC SÔNG TIỀN 
     MÙA NƯỚC ĐỎ 

                                           
   
                                         
Nguyên Hùng


T
ôi đã qua nhiều suối nhiều sông

Để được dừng lại đây ngắm Cửu Long
…………………………….....tự xẻ dòng xòe ra chín ngả
Hẳn thiên nhiên muốn chia đều cho con người - tất cả
Lòng ưu ái của đất trời từ mỗi hạt phù sa…

Tôi yêu con sông nước chảy hiền hòa
Không bãi không đê chỉ có hai bờ đất
Là hai miệt vườn xanh chạy dài tít tắp
Thuyền buông neo trái chín đã sẵn chờ…

Nhưng lòng tôi thầm tiếc đến sững sờ
Dòng nước đỏ mải đi làm ngọt biển
Mà vườn Ba Tri phù sa chưa đến
Ruộng Gò Công còn nhiễm mặn chua phèn…

Chiều tạnh giông. Trước sóng đỏ sông Tiền
Tôi như thấy sông Hồng dâng trong ngực
Cầu Thăng Long nối đôi bờ mơ - thực
Bao cuộc hẹn hò in bóng khúc sông sâu

Như thấy núi cao sỏi đá cũng tươi màu
Đất miền Trung xanh nụ cười trẻ lại
Nước từ nay theo bàn chân trai gái
Gột cái nghèo muôn thuở bám ông cha…

Tôi cũng nghe đâu đây từ suối nhỏ Tà Sa
Đến hùng vĩ Sông Đà mênh mông Đồng Nai thượng
Những dòng sông đang ngày đêm chuyển mình
………………........………………sản sinh dòng năng lượng
Cho mọi nẻo đường ánh điện lóa trăng sao…

Bỗng bên tôi những đợt sóng dội vào
Tàu rẽ nước hay dòng sông trăn trở? 


                                         Tiền Giang 1984.

 

   Thế là tôi lại gặp dòng sông thời thơ trẻ. Dòng sông đã gắn bó với tôi gia đình tôi và có lẽ là cũng với rất nhiều kiếp con người. Một đời người nam phụ lão ấu dù gái hay trai có mấy ai không có kỷ niệm về sông. Có một ai đó đã từng nói: Cuộc đời là một dòng sông. Và dòng sông ấy dòng sông của hiện thực đã cùng dòng sông trong tâm tưởng trong nỗi nhớ cùng dòng sông cuộc đời cứ đan vào nhau mà chảy. Những ký ức về dòng sông quê những kỷ niệm về con sông quê và tất cả những gì con sông quê cho ta đã và đang và sẽ còn chảy mãi trong kiếp con người. Chính từ những liên tưởng ấy Nguyên Hùng đã làm nên con sông cho riêng mình con sông đời trong thi ca.

   Tôi cứ tự hỏi. Tại sao Nguyên Hùng lại viết về con sông Tiền mùa nước đỏ mà lại không viết về con sông Tiền vào các mùa khác trong năm. Mùa nước đỏ là mùa lũ mùa nước nổi của các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long. Nơi mà người dân phải xác định cả đời sống chung với lũ. Màu đỏ của dòng sông có phải chăng chỉ có  phù sa bồi đắp cho bãi bờ ruộng mật bờ xôi hay cái màu đỏ ấy còn là màu của nước mắt người bao kiếp rồi phải lam lũ khốn khó vất vả tảo tần vì lũ vì mưu sinh.
   Tôi đã qua nhiều suối nhiều sông
   Để được dừng lại đây ngắm Cửu Long tự xẻ dòng xoè ra chín ngả
   Hẳn thiên nhiên muốn chia đều cho con người- tất cả
   Lòng ưu ái của đất trời từ mỗi hạt phù sa…

   Tác giả đã đi nhiều nơi đã qua nhiều miền đất như chính tác giả khẳng định nhưng có lẽ trước cái mênh mông của đất trời của sông nước nơi sông Tiền nơi miền quê "không bãi không đê chỉ có hai bờ đất" nơi có những con thuyền neo đậu vào mùa hoa trái của miệt vườn Nam Bộ. Trù phú lắm dịu mát lắm nhưng để có được nó con người ở đây đã phải đánh vật với lũ dầm mình trong lũ ngâm da trong lũ. Vào mỗi mùa nước nổi anh bạn tôi làm phóng viên thường trú nơi đồng bằng sông Cửu Long thường điện về báo trong tiếng nói lo lắng và thảng thốt: Mùa nước nổi lại về rồi anh ạ.

   Vẫn biết vào mùa nước nổi ở vùng đồng bằng sông Cửu Long người dân nơi đây lại vào mùa đánh bắt cá linh cùng bao nhiêu phù sa cho một mùa sau. Nhưng tôi cũng được biết. Mùa nước nổi không chỉ có thế mà việc mưu sinh của người dân nơi đây cũng bập bênh như con nước vơi đầy. Nhưng với tôi mùa nước nổi mùa lũ về vẫn vẹn nguyên trong ký ức những vất vả khi phải cùng cả nhà đưa căn nhà thuyền vào tránh trong các con ngòi con lạch nhỏ để lánh nạn. Những ngày ấy cha tôi lúc nào cũng chỉ đánh độc chiếc quần đùi ngồi mũi thuyền ngó ra con sông Cả chờ cho nước rút. Còn mẹ tôi lại phải tính toán cân đong đo đếm gạo muối rau dưa cho những bữa cơm sau. Vào mùa này những người dân vạn chài như gia đình tôi là mùa thắt lưng buộc bụng. Bát cơm chỉ đơm lưng lưng đã thấy giật mình. Bởi thế mỗi khi mùa nước nổi về anh bạn gọi ra bức thông điệp của anh lại gợi nhớ về những ngày mưu sinh kiếm sống lam lũ khi xưa.

   Đối lập với cuộc sống trù phú đầm ấm và hạnh phúc của cuộc sống đủ đầy trước "hai miệt vườn xanh chạy dài tít tắp; thuyền buông neo trái chín đã sẵn chờ" cũng là chút thảng thốt giật mình của những điều mà bước chân tác giả cũng đã đi qua. Sự thảng thốt về sự đối lập của hai cuộc sống. Một nơi là ruộng mật bờ xôi một nơi là chua phèn nhiễm mặn. Dòng sông mải miết trôi tưởng mình sẽ làm cho đôi bờ xanh mãi cho sự viên mãn của người. "Dòng nước đỏ mải đi làm ngọt biển" để "vườn Ba Tri phù sa chưa đến ruộng Gò Công còn nhiễm mặn chua phèn". Cái sự mải miết đi đã vô tình bỏ quên nơi mà con người trông đợi nơi bãi bờ mong ngóng nơi khao khát chờ để được phù sa bồi đắp để được lọc mặn thau phèn. Trong cuộc đời con người có khi nào ta mải miết đi mải miết nhìn và mải miết muốn dâng hiến vì sự cao sang đẹp đẽ thánh thiện nào đó mà lãng quên nơi đất mặn chua phèn nơi cuộc sống "vạt áo trước ngắn vạt sau cắt dài" nơi kiếp người bùn đất thấp hèn? Đấy có phải là trăn trở của tác giả và cũng là cái tình gửi đến với người.

   Trước mùa nước đỏ sông Tiền trước cuộc sống lam lũ vất vả của người dân nơi miệt đồng bằng Cửu Long trái tim tác giả lại nhớ về một nơi xa lắm nơi mà "sông Hồng dâng trong ngực" nơi có "cầu Thăng Long" cùng bao "cuộc hẹn hò" còn đằm lại trong "khúc sông sâu". Rồi cứ trải theo chiều dài đất nước những con sông những miền quê lấp lánh hiện ra. Sông Đà sông Đồng Nai và cả dòng suối nhỏ Tà Sa nơi đèo heo hút gió nơi thâm sơn cùng cốc nào đó nơi mà từ những giọt nước nhỏ lắm lách mình trong từng khe đá trong từng thớ đất tích tụ dần từng giọt từng giọt để làm nên con suối dòng sông. Bởi thế để dòng sông cũng có những trăn trở với đời với người và với nhân gian. Lời nhắn nhủ cùng sông. Sông rộng sông dài là sông nhờ có từng giọt từng giọt nước ấy. Cũng như cuộc đời sẽ đẹp hơn sẽ tốt hơn nếu biết chắt chiu từng giọt mật của đời biết chia ngọt sẻ bùi biết đau cái đau của người. Sông ơi hãy lắng lại phù sa cho bãi bờ tươi tốt. Người ơi hãy gạn đục khơi trong cho cuộc đời đẹp hơn. Hạt phù sa tinh khôi cho đời người tinh khôi!

   Mỗi mùa nước về cùng với những lo toan của cuộc sống thường nhật con người còn phải đối đầu với biết bao vất vả mà cuộc sống lam lũ tảo tần. Sông vào mùa lũ vào mùa nước nổi biết nơi đâu khúc cạn khúc sâu mà dò mà qua. Lòng người trăn trở và "dòng sông trăn trở". Không trăn trở sao được khi cái đói cái nghèo chưa "gột cái nghèo muôn thuở bám ông cha".

   Bài thơ viết trước một dòng sông vào mùa nước nổi nhưng trải ra theo bước chân tác giả qua bao miền quê khác cùng bao con sông khác với biết bao kiếp mưu sinh lận đận áo cơm. Mỗi câu thơ là một lời tự sự là nỗi trăn trở là lời thảng thốt về kiếp con người. Con sóng cuộc đời cứ dồi mãi vào bến bờ người dồi mãi vào nỗi vất vả của người. Với lối viết kể mỗi câu thơ như một lời thầm thĩ nhắn gửi với người đọc. Bài thơ trải ra mênh mang và man mát buồn. Đấy có phải chăng là nỗi lòng tác giả gửi gắm chia sẻ với những kiếp người đang lận đận áo cơm với cuộc đời với dòng sông đời người đời mình.

   Sông Tiền ơi mùa này nước đỏ!
   Sông Tiền ơi mùa nước nổi lại về!  

More...

SỢI XUÂN

By

  BÀI THƠ TÔI YÊU THÍCH                 
       
         SỢI XUÂN
                     

                      Võ Kim Ngân
   

Một chút như là sương khói
 
Phủ lên mù mờ thời gian
 
Một chút như là cơn mơ
 
Nửa đêm thức dậy đời người.
 

Một chút niềm vui ùa tới
Vừa đủ nhớ nhung ngậm ngùi
Cúi đầu ngẩng lên xa vắng
Mây bay xa tắp cuối trời. 
 

Ngẩn ngơ nhớ một giọt sương 
Vời xa trong vắt dịu dàng
Ngẩn ngơ nhớ một sợi tơ
Dịu êm trói ta bền chặt. 
 

Thời gian rồi như sương khói
Đời người bện mấy sợi tơ
Cúi đầu ngẩng lên tóc trắng

Mây bay xa tắp cuối trời...

    Có một cái gì nhẹ lắm mảnh lắm vừa lướt qua. Nhẹ hơn gió mảnh mai hơn gió dìu dịu hơn gió thoảng qua tóc vuốt nhẹ lên tóc bậu hờ lên bờ vai. Rất tinh khiết và lâng lâng nhưng bùi ngùi buồn. Một chút buồn man mát thoáng qua. Xa mà gần mơ hồ mà thật sâu nhưng lắng. Đó là cảm giác sau khi tôi đọc bài thơ Sợi xuân của Võ Kim Ngân.
     Một chút như là sương khói
     Phủ lên mù mờ thời gian
     Một chút như là cơn mơ
     Nửa đêm thức dậy đời người.
    Cái gì như là sương khói? Cái gì như là giấc mơ? Đời người có bao nhiêu mùa xuân? Không ai có thể trả lời chắc chắn được. Nếu nói như một ai đó đường đời trăm nhịp thời gian thì cái thời gian trong đường đời nhẹ lắm nó mỏng mảnh như sương như khói chỉ một chút thôi một chút thôi thoảng qua. Dẫu chỉ là một chút thôi thì nó cũng đủ để lại dấu ấn cho ta phải nghĩ phải sống nó không tan đi nó vẫn hiện hữu. Chút sương khói ấy phủ lên thời gian phủ lên đời người thảng thốt như giật mình nhận ra. Nhận ra vào đúng thời điểm giao nhau giữa ngày cũ và ngày mới. "Nửa đêm thức dậy đời người".
     Chút thảng thốt đến ngỡ ngàng trước một thời gian mới trước một không gian mới và trước một cuộc sống mới của "nửa đêm thức dậy" ấy vẫn chỉ là một chút thôi vừa đủ: "Một chút niềm vui ùa tới/ Vừa đủ nhớ nhung ngậm ngùi". Một chút một chút lại một chút. Nhiều lần tác giả nhắc lại một chút niềm vui ở đây làm người đọc có cảm giác có thể cân đong đo đếm được. Nếu không cân đong đo đếm được thì làm sao biết vừa đủ? Và nếu không phải chờ đợi không phải khát khao không phải trông ngóng thì có biết chỉ có một chút vừa đủ không thôi? Phải nói ngay với lòng mình rằng dù chỉ một chút thôi một chút vừa đủ ấy cũng đã là niềm hạnh phúc lắm rồi. Hạnh phúc quá đỗi quá bất ngờ "ùa tới". Khi có ai nói ùa tới là chúng ta thường hình dung rằng ùa tới phải nhiều lắm đông lắm nhưng ở đây chỉ một chút vừa đủ mà cũng thấy như niềm vui ùa tới mới thấy sự trông ngóng mong đợi và khao khát đến nhường nào.
     Một chút niềm vui ấy một chút hạnh phúc ấy một chút của bao trông ngóng đợi chờ và hy vọng có được rồi cũng trôi đi rất nhanh nhanh lắm dường như không ở lại với ta chỉ thoáng qua thôi để rồi lại thêm một chút giật mình thảng thốt nhận ra: "Cúi đầu ngẩng lên xa vắng/ Mây bay xa tắp cuối trời". Cúi đầu ngẩng lên một động tác một cử động rất nhanh nhanh như cái chớp mắt thôi thì tất cả tất cả đã lại rời xa ta bỏ ta mà đi nhìn theo chỉ còn mờ mờ ảo ảo phía chân trời xa lắc nơi mà có muốn ta cũng không thể nào lấy lại tìm lại và gặp lại.
     Ngẩn ngơ nhớ một giọt sương
     Vời xa trong vắt dịu dàng
     Ngẩn ngơ nhớ một sợi tơ
     Dịu êm trói ta bền chặt.
     Nhớ nhung nhưng không tiếc nuối. Niềm vui hạnh phúc bỏ ta đi nhưng không buồn không níu kéo. Nhớ đến ngẩn ngơ nhưng là nỗi nhớ của dịu êm của sự thanh khiết trắng trong. Ở đây tác giả đã rất thành công trong việc diễn tả tâm trạng khi "một chút niềm vui ùa tới" lại rời xa như một quy luật của cuộc sống. Tác giả làm chủ bản thân làm chủ các tình huống làm chủ mọi diễn biến của cuộc sống. Bởi tác giả biết hiểu rất rõ quy luật cuộc đời thấm đẫm triết lý nhà phật: Đời là biển khổ. Kiếp con người kiếp nhân sinh chỉ là tạm là cái nhất thời không phải là cái vĩnh cửu. Mọi cái đến rồi đi đi rồi lại đến mọi cái xa rồi gần gần rồi lại xa sắc sắc không không. Chính vì thế mà dẫu chỉ là thoáng qua thôi nhưng vẫn "trói ta bền chặt". Đó chính là niềm vui đó chính là hạnh phúc. Dẫu chỉ thoáng qua nhưng là điểm tựa là hy vọng là khát khao để sống. Và nếu không có sự chờ đợi không có hy vọng thì sẽ không còn cuộc sống lúc đó tất cả sẽ là vô nghĩa.
     Hiểu thấu cuộc đời cho nên đến khổ cuối tác giả tự đặt ra câu hỏi và rồi lại tự trả lời cho chính mình và cho cả người đọc. "Thời gian rồi như sương khói/ Đời người bện mấy sợi tơ/ Cúi đầu ngẩng lên tóc trắng/ Mây bay xa tắp cuối trời…". Biết thế thời gian rồi sẽ phủ mờ tất cả rồi sẽ hư vô nhưng không vì thế mà không hy vọng không đợi chờ và không trông ngóng. Hạnh phúc nơi bờ xa kia vẫn chờ vẫn đợi và luôn đón đợi ta về. Đấy cũng là niềm vui đấy cũng là hạnh phúc. Bởi có niềm vui nào có hạnh phúc nào bằng ta biết được phía trước vẫn có niềm vui có hạnh phúc dẫu chỉ là một chút thôi đang đón đợi.
     Bài thơ chỉ có bốn khổ mỗi khổ bốn câu mỗi câu có sáu từ nhưng khi đọc nhịp thơ chậm chứ không nhanh lối viết tự sự tâm tình phảng phất triết lý nhà phật. Câu chữ sáng tinh giản đa nghĩa gần gũi với cuộc sống là những trăn trở của con người viết với đời với người. Thảng thốt buồn nhưng không chán mà chỉ làm dầy thêm hy vọng thêm khao khát sống cống hiến. Chỉ một "sợi xuân" thôi như "một chút niềm vui" "Sợi xuân" cũng đã đủ neo lại lòng bạn đọc. Và tôi tin rằng "Sợi xuân" của Võ Kim Ngân cũng sẽ "dịu êm trói chặt" cuộc đời vào những điều trong sáng tinh khôi để đi suốt cả cuộc đời còn nhiều vất vả khó khăn cơ cực.
     Có một Sợi xuân rất mỏng rất mảnh rất nhẹ nhưng rất ấm áp rất dịu dàng rất dịu êm sẽ đến đang đến đã đến lướt qua tóc thoảng qua má đậu hờ trên bờ vai.
     Hãy lắng lại để nghe lời thầm thì của Sợi xuân Võ Kim Ngân. 

More...

ĐỒNG VỌNG NGƯỢC CHIÊÙ

By

Phạm Thanh Khương 

TRIẾT LÝ NHÂN SINH TRONG ĐỒNG VỌNG NGƯỢC CHIỀU

( Nhân đọc tiểu thuyết Đồng vọng ngược chiều của Nguyễn Nhuận Hồng Phương- Nhà xuất bản Lao động năm 2005)

 

 Sau khi gấp tập sách Đồng vọng ngược chiều của tác giả Nguyễn Nhuận Hồng Phương tôi cứ nghĩ mãi về những nhân vật không có tên đó là những người cha người mẹ bà dì "các anh" "người đàn bà mặt đẹp" "cái ông người thật". Và ngay cả những người tưởng có tên mà không có tên bởi ngay cái tên cũng là tên mượn của chúa của đời.v.v. Những khuôn mặt người khuất lấp ấy dẫu vẫn là điểm sáng cho những người có danh có phận như Nguyễn Văn Thừa Hải Linh. Tôi giật mình phải chăng cuộc đời này đẹp hơn tốt hơn và con người sống trong sáng hơn đều có xuất phát điểm từ những con người "vô danh" ấy.

Trong lịch sử của nhân loại có biết bao người cũng âm thầm sống âm thầm cống hiến như thế? Sự âm thầm mà có giá trị sống gấp bao nhiêu những lời nói hoa mĩ bóng bẩy. Phải chăng ở đây tác giả muốn nói với bạn đọc về chân giá trị thực của cuộc đời. Những cái nhìn thấy nghe thấy có thể là thực nhưng cũng có khi là ảo. Những cái chìm lấp trong tầng sâu của cuộc sống mà con người có thể bằng mắt có khi không nhận ra nhưng đó lại là cái thật.

Trong mối quan hệ giữa con người với con người con người với xã hội và ngay cả khi con người với chính tư duy của mình cũng luôn ẩn chứa hai mặt đối lập nhau. Và chính vì thế mà sự nhìn nhận về bất cứ một sự vật hiện tượng nào cũng phải nhìn nhận đầy đủ các mặt của nó. Trong điều kiện và môi trường sống hiện tại sự nhìn nhận như thế âu cũng là một đòi hỏi của chính cuộc sống.  

Tôi vẫn thường nghĩ rằng: Trong cuộc đời này có những cái đau mà không thể khóc có những nỗi buồn mà không thể thở than có những cái thiệt thòi mà không thể giãi bày có những niềm vui mà không thể phô ra nó cũng như trong lịch sử có những cuộc chiến tranh mà không được nhắc tên mặc dù chúng ta vẫn nhớ vẫn đau đáu một nỗi niềm. Trải ra trên một không gian không lớn nhưng thời gian thì thật là dài những cái tôi thường nghĩ trên quả là đã được Đồng vọng ngược chiều lý giải. Một sự lý giải của một triết lý nhân sinh về cõi con người.

Cái thằng người khi sinh ra đã ngược. "Lúc ra đời mi ngược ngạo nanh nọc lắm… Không biết xoay xở thế nào mà khi chui ra khỏi bụng mẹ mi lại thò tay ra trước làm bố và mọi người cuống quýt sợ hãi. Còn mi cứ tỉnh bơ lấy bàn tay tí xíu ngọ ngoạy vẫy vẫy như trêu ngươi". Cái thằng người chưa ra khỏi bụng mẹ đã thò tay ra trước để vẫy chào đời mong được đời đón nhận chút phận mong manh. Và cái thằng người gan lỳ tướng quân ấy lại chui ra đúng thời loạn lạc. Cũng chính vì cái ngược ngay từ lúc lọt lòng mà cái thằng người mọi cái rất nhiều thừa nhưng lại thiếu độc cái mà nó rất cần. Có phải chăng đây chính là cái lẽ ở đời để được gọi là con người thì cái thiếu ấy là hạt nhân của sự sống là nhân tố để được gọi là người. Thiếu nó khó mà thành được.

Ra ngược sống trọng bản ngã nâng niu mọi điều có được cũng chính là điều mà có mấy ai nhận ra: Tôn trọng nhân cách nhưng luôn luôn yêu cầu cao. Đó chính là hai mặt của cuộc sống. Bất cứ sự tôn trọng nào cũng phải có cơ sở để đánh giá. Sự đánh giá nhân cách ấy là lối sống là sự quan tâm và hãy sống hết lòng vì người. Đây là cái nhìn nhân sinh cái nhìn rất người của người về một lẽ sống.

Lão tử khi dạy các đệ tử của mình có nói: Ở đời khôn chết dại chết biết sống. Như thế nào là khôn như thế nào là dại và như thế nào là biết. Có phải chăng như Đồng vọng ngược chiều là hãy sống đúng với mình đúng với những gì của con người. Cái bả vinh hoa dễ làm cho người ta mụ mị. Một chàng sinh viên vừa mới tốt nghiệp vì yêu (tôi cứ cho là vậy đi) sẵn sàng quỳ xuống thề chết ấy vậy mà khi thấy cái bả vinh hoa đã vội bỏ của chạy lấy người. Một người không vì bả vinh hoa cứu kẻ đến tận nhà lục rương lục tủ khỏi cái chết vì rắn cắn được trả ơn bằng bức ảnh rồi lại chính vì cái "kỷ vật" rất Tây ấy làm cho đến khi nhắm mắt vẫn mang tiếng là kẻ việt gian bán nước. Để đến đời con cái thằng rất nhiều thừa vẫn chịu cảnh "đời cha không ăn mặn nhưng đời con vẫn khát nước" mặc dù ông đặt lòng câu cửa miệng thế gian "làm phúc phải tội".

Biết mà vẫn làm bởi ông vẫn tin rằng triết lý của nhà phật dạy rằng "cứu một mạng người phúc đẳng hà sa" "có phúc có phần". Phải chăng triết lý phải biết sống với những gì của người mà Đồng vọng ngược chiều đã chạm đến một cách lý giải cho thân phận cho lẽ sống con người. Con người sinh ra để phải sống. Sống ở đây không phải là "tôi tồn tại tức là tôi vẫn sống". Sống tồn tại là sống đời sống sinh vật nhưng sống như thế nào lại là một cách. Một kẻ dám từ bỏ con đường sáng rộng của con đường danh vọng học hành dám bước qua lằn ranh để dâng hiến trước khi "vĩnh biệt tình yêu của em" nhưng lại không bước qua được cái lối nhìn thành phần "chưa được xác minh" không đủ dũng cảm để phá bỏ sự xăm soi của bản lý lịch gia đình "rõ nhưng chưa chịu ràng". Rồi một người thẳng chân đạp bật cái ham muốn của kẻ "dục" để giữ sự trong trắng trinh tiết đến phát ốm nhưng lại sẵn sàng dám dâng cái ngàn vàng cho kẻ chưa rõ có yêu hay không yêu để rồi khi bị tình yêu cái mà với cô là sự trân trọng và cần nhất ở đời đã trở thành một con người khác. Một kẻ biết lừa dối từ nụ hôn cho đến đêm "vợ chồng" để rồi chai sạn dửng dưng khi chứng kiến người chồng đầu ấp má kề đã "trắng trợn" đưa hai người đàn bà khác về ngay trên chiếc giường "chồng vợ" của mình.

Khao khát yêu là máu là thuộc tính của người nhưng cái lằn ranh vô hình của bả vinh hoa nào có mấy ai qua được. Ở đây người đọc sẽ gặp lại được cái triết lý của nhà phật trong tam quy ngũ giới trong bát khổ đời người. Quả là đời là bể khổ tình là dây oan mà đã là con người mấy ai đã thoát được cái vòng luẩn quẩn ấy. Hãy biết yêu yêu chính cuộc đời đã ban phát cho ta được làm người.

Đã là cuộc sống của con người phải là cuộc sống có ý thức. Đấy chính là cái để ta phân biệt được đâu là người. Nhưng cũng chính vì con người nên tất có những toan tính. Có những toan tính to tát vì mọi người vì cái chung vì cái đại thể song không khỏi không có cái toan tính cho cá nhân cho bản thân vị kỷ hẹp hòi. Và như vậy để tự hoàn thiện tự vượt lên thì con người phải biết tôn trọng quá khứ dù quá khứ đau buồn và đầy nước mắt phải biết đối mặt với thực tại dù thực tế có phũ phàng và chứa đầy ngán ngẩm phải biết hy sinh dù sự hy sinh cho con người có trở thành vô nghĩa mảnh đất cho sự đố kỵ ghen ghét nanh nọc trên tất cả các góc độ của nó.

Một quá khứ buồn với bao dấu ấn không thể phai của một Nguyễn Văn Thừa. Một thực tế phũ phàng đến không thể phũ phàng hơn của một Hải Linh. Phải đối mặt với quá khứ phải đối mặt với thực tại cùng biết bao đau đớn của kiếp con người. Bước tiếp hay dừng lại chấp nhận hay vượt lên tha thứ hay xử phạt. Tất cả cứ vây chặt bám lấy đeo đẳng suốt cả cuộc đời của hai thế hệ kế tiếp nhau Nguyễn Văn Thừa và Hải Linh. Không gay gắt một mất một còn không có xung đột đến mức ngột ngạt tức thở nhưng chỉ thế thôi chỉ cái mặt người con giống cái mặt người cha cho nó một phần sinh linh đã bỏ rơi mẹ nó mà người mẹ ấy vẫn biết dành phần quyết định cho con dẫu trong lòng còn chua chát đắng đót dẫu lòng mình chưa thể đủ rộng để thứ tha cho tội lỗi của kẻ đã gây ra. Người mẹ ấy vẫn biết làm tất cả những gì làm được cho sự phát triển của mảnh đất mà mình đã được sinh ra được bao dung ôm ấp nhưng cũng đầy tủi hổ đắng cay.

Hay một Nguyễn Văn Thừa dẫu khi còn nằm tênh hênh nghe người anh ngập ngọng "ăn tể tuyện té ăn tể tuyện té" với cả chuỗi ký ức buồn khổ cùng những mô đất đập lưng chạy loạn tản cư đận mong manh chấp chới giữa cái sống và cái chết khi bụng chướng mà nhờ bẩy ngải của bà lang cùng thần núi thần rừng của thày mo người Sán Dìu cứu thoát. Nhưng vượt lên những cái tưởng chỉ có ở bản thân tưởng như chỉ có một mình mình chịu là những sự hy sinh của những con người không có danh không có tính của mụ đỡ bà lang cái tên mượn Mairia của chúa của "bà mặt đẹp" của thày mo đã giành cho sự sống. Cái chết cho sự sống hôm nay nên dẫu quá khứ còn buồn còn tủi thực tại còn đau còn phũ phàng thì kẻ sống vẫn phải biết ơn sự hy sinh mà người đó đã biết trước sẵn sàng đón nhận để cho ta sự sống.

Đồng vọng ngược chiều cũng cho người đọc cảm nhận mới về một hiện thực của cuộc sống của lịch sử. Chiến tranh qua đi cuộc sống của mỗi đời người rồi cũng qua đi các thế hệ kế tiếp nhau rồi cũng qua đi sự kế tiếp không chỉ là sự tuân theo quy luật của tạo hoá "sinh lão bệnh tử". Chỉ có điều đã khi nào người sống tự chất vấn với chính bản thân mình xem đã nhìn nhận về quá khứ như thế nào đã đối xử với nó ra sao đã cư xử với thực tế và ứng xử với nó theo thái độ nào. Phải biết tôn trọng phải biết đối mặt để tự vượt lên đó cũng là cái đức hy sinh của kiếp con người là triết lý sống của đời.

Trong hiện thực đời sống giữa biết bao sự bon chen xô vai thích cánh dưới tác động của đồng tiền của quyền lực đi đến đâu làm cái gì ngay đến cái nhìn cũng thấy trong "lá cây thấp thoáng mặt người"; một lối sống hiện tại mà có quá nhiều người mắc "căn bệnh dửng dưng vô cảm"; văn chương thì có quá nhiều "phong nhũ phì đồn" thì những điều tưởng rất đời rất thường của Đồng vọng ngược chiều chính là sự cảnh tỉnh như tiếng chuông chùa Thông tiếng sáo tiếng hú của thày mo Sán Dìu tiếng nấc của những người không có danh để gọi thành lời với những người đang sống: Hãy biết sống với những gì ta đã có đang có. Hãy biết yêu chính cuộc đời này. Hãy biết tôn trọng quá khứ cho dù quá khứ có buồn. Hãy biết đối mặt với thực tại dẫu thực tế còn nhiều cay đắng buồn tủi. Hãy biết hy sinh cái tôi vì cái ta trong kiếp con người còn nhiều lấm láp.

Những điều này dẫu không là mới nhưng nay nói mai nói và nói lúc nào cũng luôn luôn đúng bởi yêu thương là bản tính của người. Cũng chính vì thế mà Đồng vọng ngược chiều đã hoá thân vào đời sống của xã hội con người nó không chỉ là những trang sách chỉ nằm trên giá. Sự đồng điệu của triết lý nhân sinh trong từng trang viết với đời với người với anh với tôi và với các thế hệ sau.  

More...