"ĐẠO VÀNG CHỨ VÀ NHỮNG HỆ LỤY...

“ĐẠO VÀNG CHỨ” VÀ NHỮNG HỆ LỤY … BUỒN

                                                                                   Phóng sự của Lù Pò Khương

Mấy năm gần đây cái gọi là “đạo Vàng Chứ” phát triển rất nhanh trên địa bàn các xã biên giới tỉnh Điện Biên. Đi kèm với truyền “đạo Vàng Chứ” là “vấn nạn” di cư tự do của đồng bào Mông. Hiện tại đã có 16/24 xã biên giới có “đạo Vàng Chứ” và có tới 17.793 người theo đạo này. Điều đáng lo ngại cùng với hoạt động đạo và di cư tự do là tình trạng bỏ sản xuất phá rừng đốt nương cô lập những người không theo đạo. Thậm chí những đối tượng theo đạo còn sử dụng vũ khí nóng đối với những người không theo đạo. Tình hình trên không chỉ làm cho các hộ người Mông nghèo càng thêm nghèo mà kéo theo các tệ nạn xã hội như buôn bán vận chuyển ma túy nghiện hút trộm cắp được “đất” phát triển. Các địa bàn có truyền “đạo Vàng Chứ” luôn là điểm nóng trên tuyến biên giới Điện Biên.

Kỳ 1: VÀNG CHỨ LÀ AI?

Năm 2010 trên địa bàn biên giới của tỉnh Điện Biên có 24 xã với 255 hộ/ 1412 khẩu chủ yếu là dân tộc Mông di cư từ các tỉnh Sơn La Lào Cai Yên Bái Hà Giang Lai Châu…đến. Kèm theo hoạt động di cư tự do là những hoạt động tuyên truyền đạo trái pháp luật. Tình trạng trên không chỉ làm gia tăng hộ đói nghèo luôn ở mức “kỷ lục” từ 60% đến trên 70% mà còn làm cho tình hình an ninh chính trị trật tự an toàn xã hội có chiều hướng phức tạp. Mặc dù đói khổ nghèo nhưng người dân vẫn bỏ lao động sản xuất vào các ngày thứ 5 thứ 7 và chủ nhật để cầu nguyện. Bởi “Vàng Chứ” nói với họ rằng nếu ai theo “Vàng Chứ” chịu khó cầu nguyện thì sẽ được no ấm?

* Cái gọi là “đạo Vàng Chứ”.

Để tìm hiểu về “đạo Vàng Chứ” chúng tôi đã đến các bản người Mông trên tuyến biên giới. Qua tìm hiểu một số người dân tộc Mông ở Điện Biên cho biết. Vàng Chứ là người trần mắt thịt ở xa rất xa. Nhưng khi được hỏi ở xa là ở đâu thì gần như chỉ nhận được câu “Chư pâu” (Không biết). Vàng Chứ có giàu không? Lại chư pâu. Thế Vàng Chứ đã cho dân gì chưa? Vẫn lại câu nói cửa miệng: Chư pâu. Cũng có một số người chỉ tay lên trời. Ý nói đó là nơi Vàng Chứ ở. Cũng có một số người Mông khác lại cho biết. Vàng Chứ là ông vua của người Mông được trời cử xuống. Ai theo Vàng Chứ thì sống ai không theo Vàng Chứ thì chết. Hỏi một số người dân tộc Mông đang theo “đạo Vàng Chứ”: Vì sao không theo Vàng Chứ thì chết? Không ngần ngại tất cả mọi người đều nói một ý rất giống nhau. Sắp tới sẽ có lũ lụt sạt núi. Ai không theo sẽ bị mưa lũ cuốn đi. Ai theo thì được Vàng Chứ cứu giúp tránh được thiên tai lũ lụt. Mọi người còn cho biết thêm. Ai có tiền hay vàng bạc cho Vàng Chứ vay sau này Vàng Chứ sẽ trả gấp mười. Cứ theo đồng bào dân tộc Mông thì Vàng Chứ quả là người có sức mạnh siêu nhiên. Cái gì Vàng Chứ cũng biết điều gì Vàng Chứ cũng làm được. Vàng Chứ có thể đoán định được cả sự thay đổi của tự nhiên xã hội và tư duy. Đi theo Vàng Chứ gửi gắm niềm tin vào Vàng Chứ sẽ có cuộc sống hạnh phúc đủ đầy. Hay nói một cách khác Vàng Chứ là chúa của người Mông một nhân vật siêu nhiên sẽ mang đến cho người Mông thoát đói nghèo vất vả.

Để tìm hiểu thêm về Vàng Chứ chúng tôi có tham khảo thêm một số tài liệu khác về “đạo Vàng Chứ”. Trong trang http://www.vi.wikipedia.org thì được biết “đạo Vàng Chứ” là một thứ đạo do Vàng Pao một tướng phỉ sau khi bị thất trận chạy sang Mỹ dựng nên nhằm mục đích chống cộng trên cơ sở đạo Tin lành. Sau khi tổ chức phỉ của Vàng Pao bị lực lượng cách mạng Lào tiêu diệt Vàng Pao chạy sang Mỹ và ở đây Vàng Pao đã dựng lên cái gọi là “đạo Vàng Chứ” để mê hoặc lôi kéo những người Mông với dụng ý tập hợp lực lượng.

Cũng theo một nguồn thông tin khác chúng tôi có được. Vàng Chứ xuất phát từ nguyên gốc có tên nghĩa trong tiếng Mông là Vương Chủ. Nghĩa là vua của người Mông. Vào năm 1978 đài phát thanh Châu Á tự do có đặt trung tâm phát sóng ở nước ngoài bắt đầu xuất hiện chương trình phát sóng tuyên truyền về “đạo Vàng Chứ”. Trong chương trình phát sóng có đề cập đến việc ra đời của Vàng Chứ. Theo đài này Vàng Chứ là con của đức chúa trời với người con gái Mông. Vì trái đất sắp đến ngày tận thế xảy ra trận đại hồng thủy nên chúa trời đưa Vàng Chứ xuống trần gian để cứu giúp người Mông. Khi nào trái đất xảy ra đại hồng thủy sẽ được Vàng Chứ cho đôi cánh bay lên trời thoát nạn. Đã có một thời gian các bản người Mông theo “đạo Vàng Chứ” làm những “chiếc cánh” như cánh diều rồi “tập bay” là như thế.

* Những tài liệu của Vàng Chứ.

Khi chúng tôi vào xã Nà Hỳ huyện Mường Nhé Điện Biên có được 3 tài liệu mà theo đồng bào Mông thì đó là “kinh thánh” của “đạo Vàng Chứ”. Gồm: Quyển 1 là “Những lời nói của Vàng Chứ để cứu người” in khổ 13x19cm bìa nilon mầu nâu dày 1470 trang. Quyển 2 là: “Nghe bài hát của chúa Giê su” in khổ 10x14 5cm quyển này phô tô dày 164 trang. Và quyển thứ 3 là “Những người lắng nghe chúa Giê su hát thánh ca” cũng in khổ 10x14 5cm dày 345 trang. Trong số các quyển sách chúng tôi có được có quyển 2 quyển “Những bài hát của chúa Giê su” được phô tô là có ghi nguồn gốc từ La Mirada CA. 90637 được in ở Korea (Hàn Quốc) từ năm 1996. Còn các cuốn khác đều không có nơi in không nơi xuất bản không năm phát hành và không có ai chịu trách nhiệm về việc in ấn các tài liệu này. Có hỏi cũng chỉ được biết do một số người theo “đạo Vàng Chứ” tự phong là “trưởng đạo” xuống Hà Nội mang về. Ngoài quyển phô tô chất lượng giấy không được tốt còn các quyển khác chất lượng giấy và chất lượng in rất tốt. Dẫu là quyển phô tô hay quyển in từ nước ngoài tất cả các cuốn sách này đều in theo tiếng Mông hệ chữ la tinh mà nhiều người quen gọi là chữ Mông la tinh.

Để đọc được các cuốn sách này hầu hết những người các dân tộc khác không thể đọc được. Ngay một số người dân tộc Mông theo “đạo Vàng Chứ” cũng không biết đọc. Số người đọc được hầu hết là thanh niên. Họ học từ bao giờ cũng không ai biết chỉ đoán họ được học qua các buổi truyền đạo và học truyền nhau mà thôi. Có một số người chữ viết phổ thông không biết nếu có biết thì phát âm và đánh vần đọc cũng rất chậm nhưng có thể đọc gần như “thuộc làu” những quyển sách trên. Tất nhiên ý nghĩa của những vấn đề viết và in trong đó chỉ có người Mông hiểu còn nếu dịch ra nghĩa tiếng phổ thông thì hầu như là “vô cùng khó khăn” chỉ là hiểu ý ý của nó mà thôi. Ngay Thiếu tá Lầu A Tú Chính trị viên phó đồn Biên phòng Nà Hỳ cũng là người dân tộc Mông nhưng cũng không đọc được các tài liệu trên. Thiếu tá Lầu A Tú cho rằng những chữ in trên tài liệu này là do phiên âm tiếng Mông sang chữ viết la tinh nên rất ít người biết được.

Chúng tôi nhờ Binh nhất Hờ A Nếnh người dân tộc Mông ở xã Mường Pồn huyện Điện Biên hiện là chiến sĩ của đồn Biên phòng Nà Hỳ đọc và dịch một số đoạn trong cuốn sách mà theo Nếnh đó là cuốn “Những người lắng nghe chúa Giê su hát thánh ca”. Bản thân Hờ A Nếnh cũng có một số từ đọc được song không hiểu nghĩa mà phải nhờ Thiếu tá Lầu A Tú Chính trị viên phó của đồn dịch hộ. Có một số câu số từ cả Thiếu tá Lầu A Tú và Binh nhất Hờ A Nếnh phải trao đổi với nhau bằng tiếng Mông mới tìm ra được ý của câu đó từ đó và đoạn đó. Theo lời đọc và dịch từ cuốn sách đó chúng tôi ghi lại đại ý như sau: “Vàng Chứ là ngôi sao trên trời. Mặt trời mặt trăng cho Vàng Chứ thức ăn. Chúa Giê su trên cao tất cả… Cả thế giới là của chúa Giê su. Chúa Giê su đi khắp nơi để chia sẻ với những nỗi khổ của người dân nghèo. Mọi lỗi lầm sai trái sẽ được chúa Giê su bỏ qua. Rồi chúa Giê su lại đi cùng biển cùng trời cùng đất. Đến hẹn chúa Giê su lại về. Chúa gặp linh hồn của mọi người trên trời cao. Chúa Giê su sẽ cho mọi người có được ba bữa cơm gạo…”.

Sau khi Hờ A Nếnh đã đọc và dịch hộ một số tài liệu trên chúng tôi tranh thủ hỏi Binh nhất Hờ A Nếnh về việc tại sao lại đọc được các chữ trên? Hờ A Nếnh đã học được từ đâu? Một chút ngần ngại rồi Hờ A Nếnh cười bẽn lẽn bảo: Học ngày trước khi ở quê. Theo chúng bạn đi xem cầu nguyện nên biết. Và có những câu nghe mãi nên thuộc kiểu như người ta học hát ấy. Không biết chữ nhưng vẫn có thể hát được.

Khi chúng tôi hỏi những người theo đạo về 28 tín điều căn bản trong giáo lý của đạo Tin lành như: Thượng đế ba ngôi; Hội thánh; Nghi lễ Báp têm; Lễ tiệc thánh; Ngày Sa bát .v.v. Hầu như 100% số người được hỏi đều không biết. Với họ tất cả đều từ người rao giảng tự tạo ra. Và họ cũng không biết đó là gì và có cái gì phải tuân theo làm theo.   

Như vậy “đạo Vàng Chứ” là không có thật chỉ là một thứ giáo lý mà những thế lực thù địch dựng lên để lôi kéo và tập hợp nhân dân. Lợi dụng vào sự hiểu biết nhận thức hạn chế và đời sống vật chất còn khó khăn của đồng bào Mông để lừa phỉnh mê hoặc. “Đạo Vàng Chứ” thực ra là sự “cải biến” “xuyên tạc” đạo Tin lành lợi dụng vào đạo Tin lành “làm ra” thứ đạo của riêng mình.

 (Kỳ 2: Nhà nguyện và những giáo lý).

 

Phạm Thanh Khương

Khải Nguyên à.
Đúng thế. Bản đó là Tá Miếu mà anh em đồn hay gọi là Tám Miếu. Anh đã vào nhà trưởng bản lớp học rồi thăm trang trại bò. Anh đã đi qua đây rồi leo 12km núi nữa để lên cột mốc. Gặp ngày mưa ướt như chuột. Nhưng sướng. Viết vô tư.
Mưa rào chắc biết anh em mình là "ma xó rừng đấy". Vất vả nhưng vui và cực vui.

Phạm Thanh Khương

Mưa rào à.
Có chứ. Rất nhiều ảnh "ma xó". Để rồi sẽ pót lên sau. Còn nhiều bài nữa nhé.
Ý kiến của Khải Nguyên là anh phải nghiên cứu và lắng nghe rồi thẩm tra các thông tin lại đấy chứ.
Khải Nguyên là chuyên gia mà.

Khải Nguyên

Vâng cũng vì để bổ khuyết cho hoàn chỉnh em vào chỉnh lại tên bản nằm ngay ngã ba Biên giới Lào - Việt - Trung ở cực Tây Bắc Tổ quốc không còn là A Pa Chải nữa mà là bản Tá Miếu anh Khương ạ! Tá Miếu là bản mới tách ra từ bản A Pa Chải. Cả 2 bản này vẫn thuộc xã Sín Thầu của huyện Mường Nhé tỉnh Điện Biên. Thế đấy việc chia tách sát nhập của ta luôn là vấn đề "cơm bữa" và "chuyện thường ngày ở huyện" anh nhỉ?

Cảm ơn chị Mưa đã vào vui cùng 2 anh em mang họ con "ma rừng" (xó xỉnh nào cũng biết!!!)!

muaraothang6

Gửi anh PTK.

À thu hoạch nhiều điều bổ ích của chuyến đi Tây Bắc đấy ạ? Anh có chụp được cái ảnh nào rừng "rú" không thì post lên đi?

Khải Nguyên góp ý chia sẻ như vậy chắc cũng có cơ sở đấy vì KN là chuyên gia về DT học mà.

Phạm Thanh Khương

Khải Nguyên.
Anh em mình bổ khuyết cho nhau mà. Những thông tin mà Khải Nguyên nói cho biết đều rất bổ ích và rất đáng phải quan tâm. Vừa qua Điện Biên có chia tách một số xã mà.
Cám ơn Khải Nguyên và rất mong được đón những ý kiến quý báu của Khải Nguyên để anh em mình cùng "lớn" lên bên nhau.
Thân.

Khải Nguyên

Mình bổ khuyết cho nhau thôi anh ạ. Em cũng nhiều vùng tối mà ở anh và bạn bè lại là vùng rất sáng đấy chứ! À hình như Điện Biên có 26 xã biên giới thì phải. Trong đó: 24 xã giáp Lào 1 xã (Sen Thượng) giáp Trung Quốc 1 xã (Sín Thầu) giáp với cả 2 (Lào và Trung Quốc). Và bản A Pa Chải (người Hà Nhì) nằm ngay ngã ba biên giới. Anh xem lại số liệu này xem?

Phạm Thanh Khương

Khải Nguyên.
Rất cám ơn Khải Nguyên đã góp ý.
Chiều nay khi anh viết xong bài phóng sự này có hỏi đồng chí Giàng A Vàng là phóng viên bên Điện ảnh Biên phòng người Mông Sơn La. Đồng chí đó có nói là Chi pâu chứ không phải là chư pâu. Trước đó anh viết là "chư pâu" mà. Khi Giàng A Vàng ý kiến thế anh mới sửa lại như hiện tại. Còn khi nghe bà con nói thực ra là rất khó nghe rõ đó là "chi" hay "chư".
Anh sẽ thẩm định lại. Đúng như Khải Nguyên nói. Chỉ một từ thôi nếu không cẩn thận sẽ làm hỏng cả bài viết.
Anh cũng sẽ nói lại với Giàng A Vàng về ý kiến của Khải Nguyên.
Chúc em khỏe và rất cám ơn thịnh tình của Khải Nguyên.
Thân.

Khải Nguyên

Anh Khương ơi! "Chi pâu" (không biết) mới đúng không phải là "chư pâu" đâu. Cũng như: "chi hủ" (không đúng) "chi tâu" (không được) "chi giò" (không phải) vậy!

Trong tiếng Mông "chư" ít khi dùng trong câu đơn mà thường dùng như từ láy của tiếng Việt và với câu phức. Ví dụ: "Chư chư nào chi tâu" (ố cái này/mùi vị này ăn không được! - chỉ mùi ôi thiu) hoặc "Chư cang nào tâu thể" (ố cái này thơm/ngon ăn tốt ăn ngon lắm!).

Anh xem lại và nếu thẩm định thêm từ bạn bè mà đúng như em tham góp thì nên chỉnh cho đúng anh ạ kẻo bà con người Mông đọc lại cười chúng ta!
_________________________________
Anh điện hỏi đ/c Hờ A Nếnh xem. Nhưng lưu ý: tiếng Mông (ngành Mông trắng) là tiếng phổ biến. Mông đen Mông đỏ Mông xanh thì như người miền Trung miền Nam nói vậy. Nói nặng hơn khó nghe hơn. Vì thế phát thanh viên tiếng Mông thường tuyển người Mông trắng. Nhưng từ "chi pâu" - theo em là chính xác.